DÖKÜMHANE

Türk Döküm Sektörünün Eğitim Platformu

‘Çekinti’ için etiket arşivi

Dökümhanelerde mini besleyicilerin kullanımı

İster bir çelik dökümhanesinde çalışıyor olun, ister bir dökme demir dökümhanesinde, çekinti problemiyle ve dolayısıyla besleyicilerle tanışmamış bir mühendise denk gelmek herhalde pek mümkün değildir. Dökümhanelerde oldukça yaygın bir kullanıma sahip olmalarına rağmen, bildiğiniz gibi besleyiciler de kendi aralarında farklı sınıflara ayrılıp, farklı amaçlar doğrultusunda optimize edilebiliyorlar. Dolayısıyla her ne kadar besleyicilerle tanışmamış birini bulmak mümkün değildir desek de, farklı türlerde besleyicilere dair tecrübe eksiğimiz olması mümkün olabilir. Bu yazıda […]

Okumaya Devam Et →

Kalıp şişmesinin nedenleri ve çözüm yolları

Bu yazıda yine kum kaynaklı bir döküm hatası üzerinde duracağız: Kalıp şişmesi. Bu hatanın kendini nasıl bir şekilde gösterdiğini anlamak için aslında çok ayrıntılı bir tarife gerek yok. Adından da kolaylıkla anlaşılabileceği üzere, kalıp duvarının hareketi sonucunda döküm parçada bir şişme, yani parçanın ölçülerinde bir büyüme meydana geldiğini görüyoruz. Bu hatanın giderilmesine yönelik teknik literatürde sunulan çözüm yollarını incelediğinizde, kumun biraz daha iyi sıkıştırılmasının yeterli olacağı yönünde basit bir öneriyle, konunun biraz geçiştirildiğini […]

Okumaya Devam Et →

Şişe besleyicilerin kullanımı hakkında pratik tavsiyeler

Bu yazıda, dökümcüler tarafından sıklıkla kullanılan şişe besleyiciler hakkında bazı pratik tavsiyelere yer vereceğiz. Normalde, bir besleyicinin çalışabilmesi için dökümden sonra besleyicide hızlıca bir çekinti çökmesi oluşması gerektiğini biliyoruz. Eğer besleyicinin üst kısmı havaya açık değilse, sıvıyı itecek atmosfer basıncı devreye giremeyeceği için besleyici çalışamıyor. Kullanılan standart besleyici tiplerinde, biçimsel özellikler nasıl olursa olsun, herhalde bu tür sorunlarla zaman zaman tüm dökümcüler karşılaşmıştır. Tabii bir besleyicinin çalışması sadece bu tür tasarımsal […]

Okumaya Devam Et →

Sferoda sıcaklık ve çekinti ilişkisi

Geçen haftalarda küresel grafitli dökme demirde çekintinin nasıl engellenebileceği üzerine birçok yazı yayımladık. Dikkatli okuyucularımız takip ediyordur: Bu yazılarda dikkatimizi ağırlıklı olarak mikroçekintinin engellenmesinde önemli bir rol oynayan grafit çekirdeklenmesine veriyoruz. Çünkü bu süreç gerçekten de önemli: Örneğin gri dökme demir parçalarda, karbon eşdeğeri daha düşük olmasına rağmen çekintinin pek görülmemesi, grafit yapısının çekinti oluşumunu ne kadar ciddi bir şekilde etkilediğinin bir kanıtı olarak gösterilebilir. O nedenle küresel grafitli dökme demirde bu konunun […]

Okumaya Devam Et →

Çekintiye karşı besleyici gömlek, örtü tozu ve soğutucu kullanımı

Bu yazıda, çelik döküm parçalarda gördüğümüz çekinti probleminin giderilmesi için uygulanabilecek üç pratik tavsiye üzerinde duracağız: besleyici gömlek, örtü tozu ve soğutucu kullanımı. İlk olarak besleyici gömleklerle başlayalım. Besleyici gömlek kullanımı Besleyici kullanarak çekintinin nasıl giderileceğini bu sitenin takipçileri arasında bilmeyen yoktur. O nedenle biz burada besleyicilerin nasıl kullanılacağından ziyade, besleyici performansının nasıl arttırılabileceği sorusu üzerinde duracağız. İlk olarak besleyici gömleklerden bahsedelim. Bu gömlekleri sadece izolasyon karakterine sahip olarak, ya da ekzotermik karakterde, yani besleyiciye […]

Okumaya Devam Et →

Çekinti türlerinin sınıflandırılması

Çekinti hataları, muhtemelen dökümcülerin başını en çok ağrıtan sorunlardan bir tanesi. Oldukça yaygın bir hata olmasına rağmen, ilginç bir şekilde gördüğümüz farklı çekinti türlerinin nasıl adlandırılması gerektiği konusunda bir fikir birliğinin sağlanmadığını görüyoruz. Üstelik bu durum sadece Türkiye’ye özgü de değil: Yabancı kaynaklarda ve hatta yabancı dökümhanelerde bile çekinti, mikroçekinti ya da gözenek tabirleri karmaşık bir şekilde ve farkları açıkça ortaya konulmadan kullanılıyor. Bu yazıda döküm parçalarda gördüğümüz farklı çekinti türlerini ele […]

Okumaya Devam Et →

Dökme demirde çekintiyi engellemek için soğutucu çil kullanımı

Önceki haftlarda küresel grafitli dökme demirlerde çekinti probleminin nasıl önlenebileceği üzerine birçok yazı yayımladık. Kompozisyon, kalıplama ve aşılamaya bağlı çeşitli parametrelerin çekinti oluşumunu ne yönde etkileyeceği üzerinde durduk. Bu yazıda soğuma hızı ve çekinti ilişkisi üzerinde durup, besleyici ile çekinti problemini engelleyemediğimiz durumlarda, soğuma hızını arttırarak çekintinin nasıl önüne geçebileceğimiz sorusunu ele alacağız. Dökülen bir parçada çekinti oluşumunun önüne geçmenin en bilindik yolu, tüm dökümcülerin bildiği üzere, çekinti görülen bölgelere besleyici […]

Okumaya Devam Et →

Küreselleştirici seçimi ve çekinti ilişkisi

Daha önce yayımladığımız birçok yazıda, küresel grafitli dökme demirde çekinti oluşumunu etkileyen faktörler üzerinde durmuştuk. Kompozisyon, model tasarımı, aşılama ve döküm sıcaklığı gibi birçok parametreye ek olarak, küreselleştirme işleminde kullanılan alaşımlar da çekinti oluşumunu etkileyebiliyor. Türkiye’deki dökümhanelere baktığımızda, birkaç istisna hariç büyük ölçüde küreselleştirme işleminin FeSiMg kullanılarak yapıldığını görüyoruz. Çeşitli tedarikçilerden elde edilebilen FeSiMg içinde, mutlaka bir miktar Seryum (Ce) gibi nadir toprak elementlerinin bulunduğunu biliyoruz. Küre sayısını optimize etme […]

Okumaya Devam Et →

Küresel grafitli dökme demirde çekinti ve kompozisyon ilişkisi

Önümüzdeki haftalarda, küresel grafitli (sfero) dökme demirde çekinti problemine karşı alınabilecek çeşitli önlemler üzerinde duracağız. Bu hafta ilk olarak, çekinti ve kompozisyon arasındaki ilişkiyi tarif ederek konuya bir giriş yapalım. Hatırlarsanız daha önceki yazılarda, küresel grafitli dökme demirde çekinti oluşmasını engelleyen esas faktörün, katılaşma sırasında oluşan grafit küreleri olduğunu açıklamıştık (eğer henüz okumadıysanız, bu konuyu ele aldığımız yazıya bir göz atmanız iyi olabilir). Tabii burada ele aldığımız çekintinin besleyici hesabına bağlı […]

Okumaya Devam Et →

Grafitin çekirdeklenme hızını kontrol ederek çekintiyi nasıl engellersiniz?

Dökme demir katılaşmasında uygun koşullar sağlandığında, grafitin çekirdeklenerek ayrı bir faz halinde çökelebildiğini biliyoruz. Hem lamel, hem de küresel grafitli dökme demirde gerçekleşen bu çekirdeklenme sürecinin hızı ile katılaşmış parçada gördüğümüz mikroçekintiler arasında direkt bir ilişki bulunuyor. Bu yazıda, bu ilişki üzerinde duracağız. İlk olarak, grafitin çekirdeklenme hızı ifadesiyle ne kastettiğimizi açıklayarak başlayalım. Dökme demir yapısında ortaya çıkan grafit, ister küresel olsun, ister lamel ya da vermiküler, katılaşma sırasında birden bire ortaya […]

Okumaya Devam Et →