DÖKÜMHANE

Türk Döküm Sektörünün Eğitim Platformu

‘Aşılama’ için etiket arşivi

Sfero dökme demir üretiminde baryumlu önkoşullandırıcı ve aşı kullanımı

Dökme demir üretiminde kullanılan aşıların sadece karbür oluşumunu engellemek için değil, cüruf oluşumunu kontrol etmek ya da chunky veya iğnemsi (spiky) grafit gibi bazı problemleri gidermek için eklenebildiğini birçok dökümcü biliyordur.  Bu farklı problemlere bir çözüm sunması amacıyla eklenen farklı aşıları birbirinden ayıran temel özellik, bu aşıların içerdiği kimyasal elementler. Bildiğiniz gibi ağırlıklı olarak ferrosilisyumdan oluşan aşılayıcıların içinde alüminyum (Al), kalsiyum (Ca), baryum (Ba) ya da stronsyum (Sr) gibi farklı […]

Okumaya Devam Et →

Küresel grafitli dökme demir üretiminde geç aşılama

Geçtiğimiz haftalarda dökme demirin aşılanması üzerine yayımladığımız bir yazıda, üretim sürecinde uyguladığımız farklı aşılama yöntemlerinin kısa birer tarifini sunmuştuk: Potada aşılama, kalıp içi aşılama ya da tel aşılama gibi. Bu yazıda özellikle geç aşılama adımı üzerinde durup, geç aşılamanın hangi durumlarda gerekli olduğu sorusunu ele alacağız. İlk olarak, diğer aşılama adımlarını kısaca bir hatırlayarak başlayalım. Ön aşılama Ön aşılama (ya da ocak aşısı) adını verdiğimiz adımı neden uyguladığımızı artık biliyoruz: Ocakta bekleyen […]

Okumaya Devam Et →

Dökme demirde farklı aşılama yöntemleri

Aşılama, dökme demir üretiminde yer alan en önemli adımlardan bir tanesi. Bir döküm parçanın tüm üretim sürecini düşünün: Şarj ve kalıp hazırlığı bir tarafta, ardından ergitmeyle başlayan döküm süreci ve parçanın temizlenip işlenmesine kadar uzanan oldukça uzun bir süreç. Yoğun emek isteyen bu süreç, bir avuç tozu sıvının içine attığınız ve sadece birkaç saniye süren bir aşama neticesinde harika sonuçlara dönüşebileceği gibi, parçanın fireye ayrılmasıyla da sonuçlanabiliyor. Aşılama dışarıdan basit gibi görünse […]

Okumaya Devam Et →

Gri dökme demirde mangan ve kükürtün önemi

Önceki yazılarda, dökme demirlerde aşılamanın performansını etkileyebilecek birçok farklı parametre üzerinde durmuştuk. Bu yazıda, aşının etkinlik gösterebilmesi için dökme demirde bulunması gereken iki kritik element üzerinde biraz daha ayrıntılı olarak duracağız: Kükürt (S) ve mangan (Mn). Kükürtü tek başına ele aldığımızda, dökme demirin mekanik özelliklerine zararlı bir element olarak değerlendiriyoruz. Eğer sıvı dökme demirde kükürtü dengeleyecek kadar mangan bulunmazsa, kükürtün demir ile düşük erime noktasına sahip FeS bileşiğini oluşturduğunu görüyoruz. Bu […]

Okumaya Devam Et →

Dökme demir ergitmesinde ön koşullandırıcı kullanımı

Aşılamadan farklı olarak, bazı dökümhanelerde sıvı metalin çekirdeklenme potansiyelini kaybetmemek için ön koşullandırıcı adı verilen bir takviye kullanıldığını görüyoruz. Bu yazıda ön koşullandırıcının ne olduğu ve ne amaçla kullanılması gerektiği üzerinde duracağız. Ocaktaki sıvı içinde bulunan çözünmemiş grafit parçacıkları Ön koşullandırıcının nasıl bir etki ortaya çıkarttığını anlayabilmek için, öncelikle ocakta bekleyen sıvı dökme demire dair bazı temel noktaları kavramış olmamız gerekiyor. Ocakta yeni erimiş durumda bulunan sıvı dökme demir, her ne kadar gözümüze tamamen […]

Okumaya Devam Et →

Küresel grafitli dökme demirde grafit nasıl küreselleşiyor?

Küresel grafitli dökme demir parça dökerken, sıvı dökme demiri magnezyumla bir işlemden geçirerek grafit parçacıklarının küreselleşmesini sağlıyoruz. Durum böyle olunca, ister istemez, sanki normal koşullar altında oluşması gereken yapı lamel grafitli (gri) dökme demirmiş, grafitlerin küreselleşmesi için özel bir işlem gerekiyormuş gibi bir algı ortaya çıkabiliyor. Konuyla fazla aşinalığı olmayanlar belki şaşıracaklar, ama durum aslında bunun tam tersi. Yani, eğer yüksek saflıkta demiri saf karbonla alaşımlayıp katılaştırırsak, ortaya küresel grafitli […]

Okumaya Devam Et →

Grafitin çekirdeklenme hızını kontrol ederek çekintiyi nasıl engellersiniz?

Dökme demir katılaşmasında uygun koşullar sağlandığında, grafitin çekirdeklenerek ayrı bir faz halinde çökelebildiğini biliyoruz. Hem lamel, hem de küresel grafitli dökme demirde gerçekleşen bu çekirdeklenme sürecinin hızı ile katılaşmış parçada gördüğümüz mikroçekintiler arasında direkt bir ilişki bulunuyor. Bu yazıda, bu ilişki üzerinde duracağız. İlk olarak, grafitin çekirdeklenme hızı ifadesiyle ne kastettiğimizi açıklayarak başlayalım. Dökme demir yapısında ortaya çıkan grafit, ister küresel olsun, ister lamel ya da vermiküler, katılaşma sırasında birden bire ortaya […]

Okumaya Devam Et →

Lamel grafitli dökme demirin aşılanması

Daha önceki yazılarda da bahsettiğimiz gibi, dökme demirlerin iki farklı sistem uyarınca katılaşabildiklerini görüyoruz: Soğuma hızının yüksek ve grafit ayrışması için gerekli çekirdeklenme koşullarının zayıf olduğu durumularda yarı-kararlı sistem olarak da adlandırılan beyaz dökme demir yapısı oluşurken, yavaş soğuma koşullarında ve grafitin kolay ayrışabildiği durumlarda, kararlı sistem olarak da adlandırılan gri dökme demir yapısı ortaya çıkıyor. Lamel grafitli (gri) dökme demir üretirken, çil adı da verilen sert ve kırılgan beyaz […]

Okumaya Devam Et →