DÖKÜMHANE

Türk Döküm Sektörünün Eğitim Platformu

Çelik

Dökme demir ve çelik dökümde kum:metal oranı

Dökümhane sitesinde yayımladığımız birçok yazıda, kum ve kalıplama kaynaklı hatalar üzerinde durduk. Bu yazıda ele alacağımız konu, kum özelliklerinden ziyade kalıplama sürecini ilgilendiriyor: Kum:metal oranı. Bu oranın doğru ayarlanmaması durumunda ortaya çıkabilen hatalar, kalıp kumundan kaynaklanan bazı hataları çağrıştırdığı için, zaman zaman dökümcüler hatanın doğru kaynağını teşhis etmekte zorlanabiliyorlar. O nedenle bu yazıda kum:metal oranı üzerinde ayrıntılı olarak durup, bu oranın hatalı ayarlanması durumunda ortaya çıkabilecek sorunları ele alacağız. Kum:metal […]

Okumaya Devam Et →

Çelik ve dökme demir parçalarda kum emmesine yol açan etkenler

Kum emmesi hatası, döküm sırasında sıvı alaşım ve kum kalıp yüzeyinin teması sonrasında, sıvının kum taneleri arasına sızmasını ifade ediyor. Farklı kaynaklarda bu hata türünden metal dalması ya da metal penetrasyonu ifadeleriyle bahsedildiğini görmüş olabilirsiniz. Genellikle sıvı metalin yarattığı metalostatik basınç ile ilişkilendirilen bu hatanın ardında, çelik ve dökme demirlerde pek dile getirilmeyen bazı farklı etkenlerin rol oynadığını görebiliyoruz. Bu yazıda, kum emmesi hatasının çelik ve dökme demirlerde nasıl farklı […]

Okumaya Devam Et →

Dökümhanelerde mini besleyicilerin kullanımı

İster bir çelik dökümhanesinde çalışıyor olun, ister bir dökme demir dökümhanesinde, çekinti problemiyle ve dolayısıyla besleyicilerle tanışmamış bir mühendise denk gelmek herhalde pek mümkün değildir. Dökümhanelerde oldukça yaygın bir kullanıma sahip olmalarına rağmen, bildiğiniz gibi besleyiciler de kendi aralarında farklı sınıflara ayrılıp, farklı amaçlar doğrultusunda optimize edilebiliyorlar. Dolayısıyla her ne kadar besleyicilerle tanışmamış birini bulmak mümkün değildir desek de, farklı türlerde besleyicilere dair tecrübe eksiğimiz olması mümkün olabilir. Bu yazıda […]

Okumaya Devam Et →

Dubleks paslanmaz çeliklere giriş

Dökümhane’de bu hafta dubleks paslanmaz çelikler üzerinde duracağız. Malzemenin adında geçen “dubleks” ifadesinden de anlaşılabileceği üzere, bu çeliklerin yapısı iki fazdan oluşuyor: Ferrit ve östenit. Oda sıcaklığında kararlı ferrit fazına ek olarak, yapının diğer yarısı normalde yüksek sıcaklıkta kararlı olmasını beklediğimiz, fakat çeşitli alaşım elementleriyle oda sıcaklığında da bulunabilen östenit fazından meydana geliyor. Bu karışımın doğal bir sonucu olarak, ortaya çıkan malzemenin bu iki fazın fiziksel özelliklerini kendi yapısında sentezleyebildiğini […]

Okumaya Devam Et →

Üç boyutlu yazıcıların döküm sektörüne girişi

Çok uzak olmayan bir geçmişte teknolojik bir hayal gibi bakılan ve uygulama alanları konusunda kafa karışıklıkları bulunan üç boyutlu yazıcılar, döküm sektörü içinde kendilerine bir yer bulmaya başladılar. Bu giriş, aslında bir açıdan beklenmedik bir şekilde gerçekleşti: Çünkü esas olarak parçayı üretmek için tasarlanan bu teknoloji, döküm sektöründe parçanın yazdırılması için değil, parçanın içine döküleceği kalıbın ve maçaların yapımı için kullanılıyor. Kalıp yerine parçanın üretimini mümkün kılan teknolojiler de var. […]

Okumaya Devam Et →

Çeliklerde alaşım elementlerinin etkileri

Dökümhane’de daha önce hem gri dökme demirlerde, hem de sfero dökme demirlerde bulunan çeşitli elementlerin mekanik özellikleri ne şekilde etkilediği üzerine çeşitli yazılar yayımladık. Şimdi sıra çelik döküm alaşımlarında. Fakat alaşım elementleri perspektifinden baktığımız zaman, çelikler ve dökme demirler arasında oldukça önemli bir fark olduğunu baştan belirtmemiz lazım: Isıl işlem dökme demirlerin özellikleri açısından çok belirleyici bir faktör değil. Elbette östemperlenmiş sfero dökme demirler (ADI) ya da temper döküm gibi, döküm sonrasında ısıl […]

Okumaya Devam Et →

Kalıp şişmesinin nedenleri ve çözüm yolları

Bu yazıda yine kum kaynaklı bir döküm hatası üzerinde duracağız: Kalıp şişmesi. Bu hatanın kendini nasıl bir şekilde gösterdiğini anlamak için aslında çok ayrıntılı bir tarife gerek yok. Adından da kolaylıkla anlaşılabileceği üzere, kalıp duvarının hareketi sonucunda döküm parçada bir şişme, yani parçanın ölçülerinde bir büyüme meydana geldiğini görüyoruz. Bu hatanın giderilmesine yönelik teknik literatürde sunulan çözüm yollarını incelediğinizde, kumun biraz daha iyi sıkıştırılmasının yeterli olacağı yönünde basit bir öneriyle, konunun biraz geçiştirildiğini […]

Okumaya Devam Et →

Dart hatası nedir?

Geçtiğimiz haftalarda, Dökümhane projesi kapsamında yayımladığımız yazılarda bir süre boyunca kalıplama ve kum kaynaklı hatalara yer verip, bu konudaki eksikleri kapatacağımız belirtmiştik. Çok kısa bir süre önce kalıp kumlarının ısıl genleşmesi üzerine yayımladığımız yazıyla ilişkili olarak, bu yazıda yine genleşmeyle ilgili bir problemi ele alacağız: Dart hatası. Dart, her şeyden önce bir yüzey hatası. Parça yüzeyinde pürüzlü bir kabuk görüntüsüne sahip olarak ortaya çıkan dart, sergilediği bu görüntü nedeniyle kum yalaması […]

Okumaya Devam Et →

Döküm kumlarının ısıl genleşme davranışları

Alaşımlandırma ve kimyasal analiz gibi konularda Türkçe literatürün oldukça eksik olması nedeniyle, Dökümhane sitesinde yayımladığımız yazılarda ağırlıklı olarak bu konuların üzerinde duruyoruz. Fakat Dökümhane eğitim projesinin bugün geldiği noktada, özellikle dökme demirle ilgili konularda işin kimyasal analiz ve alaşımlandırma tarafını kapsamlı bir şekilde ele aldığımızı düşünüyoruz. O nedenle hem diğer eksikleri de kapatmak adına, hem de sizlerden gelen talepler nedeniyle artık yavaş yavaş kalıplama, kum özellikleri ve besleyici sistem tasarımı gibi konulara […]

Okumaya Devam Et →

Spektrometre ile karbon ölçümü

Dökme demir ve çelikte karbon tayini için sektörde üç farklı yöntemin kullanıldığını görüyoruz: Kuru yakma yöntemi, spektrometre analizi ve termal analiz. Dikkatli okuyucularımız hatırlayacaktır, daha önce termal analiz yöntemi üzerine kısa bir giriş yapmıştık. O yüzden bu yazıda, kuru yakma yöntemi üzerine bir girişin ardından, spektrometre ile karbon ölçümü yaparken dikkat etmemiz gereken noktalar üzerinde duracağız. İlk olarak kuru yakma yöntemiyle başlayalım. Kuru yakma yöntemi Adı üzerinde, bu yöntemde karbon analizi için numuneyi yakmamız gerekiyor. […]

Okumaya Devam Et →