DÖKÜMHANE

Türk Döküm Sektörünün Eğitim Platformu

Basit ama etkili bir sorun çözme tekniği: 5 neden analizi

problem cozmeDökümhane sitesinde, üretkenliğimizi arttırmamıza yardımcı olacak ve sahip olduğumuz teknik bilgiyi daha etkin bir şekilde hayata geçirmemizi sağlayacak bazı yöntemlere ve tavsiyelere de yer vereceğimizi daha önce belirtmiştik. Geçen hafta nasıl daha üretken çalışabileceğimiz sorusuna bir cevap ararken, bu haftaki yazıda yine aynı soruya bu sefer farklı bir eksenden yaklaşarak yanıt arayacağız: Bu sefer üretkenlikten değil, sorunlardan bahsedeceğiz. Daha doğrusu, sorunların kaynağında yatan temel nedenleri nasıl bulabileceğimiz üzerinde duracağız.

Elbette bu amaçla kullanılan, bazıları basit, bazıları çok daha karmaşık, birçok yöntem olduğunu biliyoruz. Bu yazıda karmaşık yöntemleri şimdilik bir kenara bırakıp, karşılaştığınız bir sorunun kaynağında yatan nedeni araştırmanıza yardımcı olacak oldukça basit ama etkili bir yöntemden bahsedeceğiz.

Bu basit yöntem, sorunun kaynağında yatan nedeni bulmak için üst üste beş defa “neden?” sorusunu tekrarlamaktan ibaret. Toyota’nın kurucusu olan Sakichi Toyoda tarafından geliştirilen bu basit yöntem, basitliğinin aksine oldukça etkili bir kök neden analizi imkânı sunuyor. Bu basit ama etkili yöntemi nasıl kullanabileceğinize dair bir örnek verelim: Örneğin diyelim ki, müşterilerinize ürünleri göndermekte sorun yaşıyorsunuz. Siparişler müşterilere çok geç gönderiliyor ve siz bu sorunun altında yatan esas nedeni bulmak istiyorsunuz. O zaman beş neden analizini birlikte uygulayalım:

  • Müşterilere siparişleri çok geç gönderiyoruz. Neden?
  • Sistemde teslimat bekleyen çok fazla sayıda sipariş var. Neden?
  • Bazı ürünlerin teslimatı üç hafta kadar sarktı. Neden?
  • O ürünlere ait bir parçanın teminatında sıkıntı yaşamıştık. Neden?
  • O parçayı aldığımız tedarikçide parça yoktu, o yüzden beklemek zorunda kaldık. Neden?
  • Tek bir tedarikçi ile çalışıyoruz.

Gördüğünüz gibi peş peşe “neden?” diye sorarak, teslimata dair yaşadığınız sıkıntının kökeninde aslında tek bir tedarikçi ile çalışıyor olmanız yattığını anlıyoruz. Tabii ki bu soruyu sadece beş defa sorabilirsiniz diye bir kaide yok: Duruma göre altıncı ya da yedinci defa da soruyu tekrarlamak durumunda da kalabilirsiniz. Örneğin yukarıdaki örneği bir-iki adım daha ileri götürelim isterseniz:

  • Tek bir tedarikçi ile çalışıyoruz. Neden?
  • Piyasadaki en ucuz tedarikçi firmadan alım yapıyoruz. Neden?
  • Bu şekilde kâr marjımızı arttırmak istiyoruz.

Bu sefer bambaşka bir noktaya geldik: Müşterilere siparişleri geç gönderip belki de müşteri kaybetmenize neden olan esas neden, aslında elde edeceğiniz kârı arttırma beklentiniz. Fakat bu beklenti geç teslimatlar nedeniyle müşteri kaybetmenize yol açacaksa, daha pahalı ama güvenilir bir tedarikçiye geçmenin size daha büyük bir getirisi olacağı açıkça ortada.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, 5 neden analizi oldukça basit, ama bir o kadar da etkili bir yöntem. Fakat her yöntem gibi, bu analizin de belli kısıtlamaları var: Örneğin daha karmaşık ve birden fazla nedeni olan sorunlarda, bu yöntemi uygulayamıyoruz. Aynı zamanda veriye değil de, kişisel tecrübeye dayalı olması da bu yöntemin dezavantajlarından bir diğeri.

Bu eksi yönlerinin farkında olarak, gerek iş, gerekse özel hayatınızda karşılaştığınız problemlerin kaynağına derinlemesine bakmak için, kullanışlı bir araç olarak “5 neden analizini” aklınızda tutmanızda fayda var.

Kategoriler:Not defteri

Etiketler:, , ,